Creosoot en Roet: Wat Is Het en Hoe Verwijdert U Het Veilig?

Wat is creosoot precies?

Creosoot is een teerachtig restproduct dat ontstaat bij het verbranden van hout. Bij onvolledige verbranding stijgen rook en onverbrande houtgassen op door het rookkanaal. In het koelere bovenste deel van de schoorsteen koelen die gassen af en slaan ze neer op de wand. Laag over laag vormt zich dan een kleverige, later harde en glanzende afzetting: creosoot. Roet is de droge, poederige variant; creosoot is de gevaarlijkere, brandbare vorm.

Waarom is creosoot gevaarlijk?

Creosoot is zeer brandbaar. Wordt de laag dik genoeg en loopt de temperatuur in het kanaal hoog op, dan kan de aanslag vlam vatten. Dat is precies wat een schoorsteenbrand is: geen brand in de kachel, maar in het kanaal zelf, met temperaturen die ver boven de duizend graden kunnen uitkomen. De risico's:

• Schoorsteenbrand door ontbranding van de creosootlaag.
• Scheuren in het metselwerk of de voering door de extreme hitte.
• Slechtere trek, waardoor rookgassen en koolmonoxide de woning in kunnen slaan.
• Versnelde aantasting van het rookkanaal op de lange termijn.

Omdat een verstopt of vervuild kanaal ook koolmonoxide de woning in kan duwen, hoort bij elke kachel een werkende melder. Lees hierover ons artikel over het gevaar van koolmonoxide.

Hoe beperkt u de opbouw van creosoot?

U kunt creosoot niet volledig voorkomen, maar met goed stookgedrag houdt u de opbouw fors lager:

1. 1Stook alleen droog, onbehandeld hout met een vochtgehalte van maximaal circa 18 procent.
2. 2Zorg voor voldoende luchttoevoer, zodat het vuur heet en volledig brandt in plaats van te smeulen.
3. 3Vermijd nachtstoken op een dichtgeknepen luchttoevoer; juist dan slaat er veel creosoot neer.
4. 4Laat het kanaal na het aanmaken goed op temperatuur komen voor een schone verbranding.
5. 5Laat de schoorsteen jaarlijks vegen, en bij intensief stoken twee keer per jaar.

Regelmatig vegen houdt de creosootlaag dun en de schoorsteen veilig.

Waarom verwijderen werk voor de vakman is

Losse roet veegt u met een goede kanaalborstel nog weg, maar harde, verglaasde creosoot zit vastgebakken aan de wand. Die vraagt speciaal gereedschap en ervaring: mechanische ketting- of freessystemen die de laag loshalen zonder de voering te beschadigen. Doet u dit verkeerd, dan beschadigt u het kanaal of laat u juist een gevaarlijke restlaag zitten. Een schoorsteenveger verwijdert de aanslag, controleert de trek en de staat van het kanaal en geeft u een veegbewijs voor uw verzekering.

Wilt u weten hoe u schoorsteenbrand verder voorkomt? Lees dan ook schoorsteenbrand voorkomen.

Hoe herkent u een gevaarlijke creosootlaag?

U kunt niet altijd in het kanaal kijken, maar er zijn duidelijke signalen dat de creosootopbouw te ver gaat. Let op deze aanwijzingen:

• Een sterke, teerachtige of scherpe brandlucht rond de kachel of in huis.
• Een glimmende, zwarte en harde laag op de binnenzijde van de kachelaansluiting of het rookkanaal.
• Slechte trek: de kachel brandt traag, rookt terug of de ruit beslaat snel met een bruine waas.
• Roetdeeltjes of harde brokjes die uit het kanaal naar beneden vallen.
• Een langer dan een jaar niet geveegde schoorsteen bij regelmatig gebruik.

Herkent u een of meer van deze signalen, wacht dan niet tot het stookseizoen op gang komt. Laat het kanaal inspecteren en vegen voordat de creosootlaag een risico wordt. Een schoorsteenveger kan met een camera-inspectie precies vaststellen hoe dik en hoe verglaasd de laag is.

Veelgestelde vragen over creosoot

Kan ik creosoot zelf verwijderen?

Losse roet veegt u met een goede kanaalborstel weg, maar harde, verglaasde creosoot zit vastgebakken en vraagt speciaal gereedschap. Zelf schrapen beschadigt vaak de voering of laat een gevaarlijke restlaag zitten; dit is werk voor een vakman.

Helpt een creosootpoeder of anti-creosootblokje?

Deze middelen kunnen een verse laag iets brozer maken, maar ze vervangen het vegen niet. Zie ze als aanvulling op goed stookgedrag en een jaarlijkse veegbeurt, niet als oplossing voor een bestaande, harde creosootlaag.

Hoe snel bouwt creosoot zich op?

Dat hangt vooral af van uw stookgedrag. Nat hout en smeulend stoken op een dichtgeknepen luchttoevoer laten binnen een enkel seizoen een dikke laag ontstaan, terwijl droog hout en een heet vuur de opbouw sterk beperken.

Vind een schoorsteenveger via SchoorsteenGids.nl

Vermoedt u een dikke creosootlaag of is uw schoorsteen langer dan een jaar niet geveegd? Via SchoorsteenGids.nl vindt u eenvoudig een schoorsteenveger bij u in de buurt. U vergelijkt vrijblijvend en kiest zelf met wie u verder wilt, zodat u uw schoorsteen weer veilig en schoon in gebruik neemt.